ନଈ ବଢ଼ି (Flood) ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ । ନଦୀରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗି ଜଳସ୍ତର ବିପଦସଙ୍କେତ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ ଏହା ବଢ଼ି ଆକାର ଧାରଣ କରେ। ଏହା ଫଳରେ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ, ଘରଦ୍ୱାର ଓ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବୈତରଣୀ ଭଳି ନଦୀ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବନ୍ୟା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।ନଈ ବଢ଼ି : କାରଣ, ପ୍ରଭାବ ଓ ନିରାକରଣଭୂମିକା:ଓଡ଼ିଶା ଏକ ନଦୀ-ବହୁଳ ରାଜ୍ୟ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ମଧ୍ୟରେ 'ନଈ ବଢ଼ି' ବା ବନ୍ୟା ଏଠାରେ ଏକ ଚିରନ୍ତନ ସମସ୍ୟା।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଲେ ଏହା ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରେ。ବଢ଼ିର କାରଣ:ନଈ ବଢ଼ିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା। ନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହେଲେ ନଦୀ ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା ହରାଇଥାଏ。 ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନଦୀ ପଠାରେ ବନ୍ଧ ଦୁର୍ବଳ ହେବା, ସମୁଦ୍ରରେ ଜୁଆର ଆସିବା ଏବଂ ଜଳଭଣ୍ଡାରରୁ ଏକାଥରକେ ପାଣି ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ନଈରେ ବଢ଼ି ଆସିଥାଏ।ପ୍ରଭାବ ଓ କ୍ଷୟକ୍ଷତି:ନଈ ବଢ଼ି ଗାଁ ଏବଂ ସହରର ବହୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳମଗ୍ନ କରିଦିଏ। ଘରଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଏକର ଜମିର ଧାନ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ପିଇବା ପାଣିର ଅଭାବ ଦେଖାଦିଏ ଏବଂ ହଇଜା, ମେଲେରିଆ ଭଳି ରୋଗ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଯାତାୟାତ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜୀବନଯାତ୍ରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼େ। ନିରାକରଣ ଓ ପ୍ରତିକାର:ନଈ ବଢ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଏହାର କ୍ଷୟକ୍ଷତି କମାଯାଇପାରେ। ନଦୀବନ୍ଧ ଗୁଡ଼ିକୁ ମଜବୁତ କରିବା, ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ନୂତନ ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏବଂ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନା ସହଜ ହୋଇଥାଏ。 ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ, ରିଲିଫ୍ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।ଉପସଂହାର:ନଈ ବଢ଼ି ଆମ ରାଜ୍ୟର ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।
ଏହାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ସଚେତନତା ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ଆମେ ବନ୍ୟାଜନିତ ବିପତ୍ତିରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବା।
